05-11-2020

KIO 2562/20

Sygn. akt: KIO 2562/20

WYROK

z dnia 5 listopada 2020 r.

Krajowa Izba Odwoławcza  w składzie:

Przewodniczący: Anna Chudzik

Protokolant: Mikołaj Kraska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2020 r. w Warszawie odwołania

wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 7 października 2020 r. przez

wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Rokom Sp. z o.o.

z siedzibą w Warszawie, Rokom Infrastruktura Sp. z o.o., Sp.k. z siedzibą

w Warszawie,

w postępowaniu prowadzonym przez Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie,

przy udziale wykonawcy Multi Energy Service Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,

zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego,

orzeka:

1. Uwzględnia odwołanie w zakresie zarzutu dotyczącego oceny oferty wykonawcy Multi

Energy Service Sp. z o.o. i nakazuje Zamawiającemu: unieważnienie czynności wyboru

oferty najkorzystniejszej i powtórzenie czynności oceny ofert w ten sposób, że

w kryterium „doświadczenie kierownika budowy” punktacji podlega doświadczenie za

liczbę miesięcy pełnienia funkcji kierownika budowy, bez sumowania okresów, w których

funkcja ta była pełniona równoległe w ramach więcej niż jednego zadania;

2. W pozostałym zakresie odwołanie oddala;

3. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie

zamówienia: Rokom Sp. z o.o., Rokom Infrastruktura Sp. z o.o., Sp.k. w części ½

i Mazowiecki Urząd Wojewódzki w części ½ i:

2

3.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr

(słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego

tytułem wpisu od odwołania,

3.2. zasądza od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę 5.000 zł 00 gr

(słownie: pięć tysięcy złotych zero groszy).

Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień

publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia

jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej

do Sądu Okręgowego w Warszawie.

Przewodniczący: …………………

Sygn. akt KIO 2562/20

3

U z a s a d n i e n i e

Zamawiający  Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie  prowadzi w trybie

przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.

Wykonanie robót budowlanych w ramach zadania inwestycyjnego pn.: „Modernizacja

pomieszczeń budynku przy ul. Kruczej Warszawa, mazowieckie". Wartość zamówienia jest

mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy

Pzp. Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Biuletynie Zamówień Publicznych

7 września 2020 r. pod numerem 582082-N-2020.

W dniu 7 października 2020 r. Konsorcjum: Rokom Sp. z o.o., Rokom Infrastruktura

Sp. z o.o. Sp. k. wniosło odwołanie wobec wyboru oferty wykonawcy Multi Energy Service

Sp. z o.o. i zaniechania wykluczenia tego wykonawcy z postępowania ze względu na

podanie nieprawdziwych informacji dotyczących kryterium oceny ofert. Odwołujący zarzucił

Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 24 ust 1 pkt 17 i art. 91 ust. 1 ustawy Pzp.

Odwołujący wskazał, że zgodnie z rozdz. XII SIWZ jednym z kryteriów oceny ofert

było kryterium odnoszące się do doświadczenia zawodowego kierownika budowy opisane

w następujący sposób:

Punkty w kryterium „doświadczenie kierownika budowy” (D) będą przyznane w przypadku,

gdy Wykonawca zaoferuje doświadczenie kierownika budowy dłuższe niż 24 miesiące (tj.

powyżej wymaganego minimalnego doświadczenia kierownika budowy) wg formuły (dla

zakresu 12 miesiące < doświadczenie kierownika budowy < 120 miesięcy): G =

doświadczenie kierownika budowy - 12 miesięcy (wymagane minimalne doświadczenie) /

120 miesięcy (maksymalne doświadczenie) - 12 miesięcy (wymagany doświadczenie) x10

pkt.

Zaoferowanie doświadczenia kierownika budowy krótszego niż 12 miesiące będzie

skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo zamówień

publicznych, jako niezgodnej z treścią specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Ponadto

doświadczenia kierownika budowy dłuższego niż 120 miesięcy skutkować będzie

przyznaniem takiej liczby punktów, jak dla 120-miesięcznego doświadczenia kierownika

budowy, tj. 10 pkt.

Sygn. akt KIO 2562/20

4

Odwołujący zaznaczył, że zgodnie z Załącznikiem nr 2 Formularz ofertowy,

Zamawiający w odniesieniu do kierownika budowy wymagał od wykonawców podania

następujących informacji:

Kierownik budowy posiada następujące doświadczenie: …….. miesięcy (podać

w miesiącach)

Zaproponowanie doświadczenia kierownika budowy krótszego niż 12 miesięcy spowoduje

odrzucenie oferty na podstawie art. 89 ust. 1 o. 2 ustawy Prawo zamówień publicznych.

Zaproponowanie doświadczenia kierownika budowy dłuższego niż 72 miesiące będzie

skutkowało przyznaniem punktów tak jak dla okresu 72-miesiecznego.

Doświadczenie kierownika budowy musi być zgodne z doświadczeniem wskazanym przez

wykonawcę w załączniku nr 7a.

Zamawiający wymagał złożenia wykazu osób, skierowanych przez wykonawcę do

realizacji zamówienia publicznego, odpowiedzialnych za kierowanie robotami budowlanymi,

wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia

i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu

wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi

osobami (wzór wykazu osób stanowi załącznik nr 7a do SIWZ – dokument stanowi treść

oferty).

Odwołujący podniósł, że dokonując oceny oferty w zakresie kryterium doświadczenie

kierownika budowy Zamawiający posiadał pełne informacje w przedmiocie wykazanego

doświadczenia zawodowego kandydata na kierownika budowy i miał obowiązek dokonać

weryfikacji, czy wartość zadeklarowana przez wykonawcę w Formularzu ofertowym jest

potwierdzona w Załączniku nr 7a, a dodatkowo czy jest prawdziwa i spójna z wartością

zadeklarowaną w Formularzu ofertowym, Odwołujący podkreślił, że ponieważ informacje

odnoszące się do doświadczenia kierownika budowy stanowią treść oferty, za

niedopuszczalną uznać należy zastosowanie do niej procedury uzupełnienia, o której mowa

w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, która nie dotyczy treści oferty a wyłącznie dokumentów dla

potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz podstaw wykluczenia.

Odwołujący wskazał, że zgodnie z treścią Formularza Ofertowego wykonawcy Multi

Energy Service oświadczył on, że kandydat na kierownika budowy wskazany w treści oferty

posiada doświadczenie zawodowe na poziomie 149 miesięcy. Wykonawca złożył wraz

z ofertą także Załącznik nr 7a – Wykaz osób w zakresie odnoszącym się do kandydatki na

stanowisko Kierownika budowy, której dotyczy podana w Formularzu ofertowym liczba

miesięcy doświadczenia zawodowego. Poza identyfikacją danych osobowych i numeru

uprawnień zawodowych, wykaz zawiera prezentację doświadczenia zawodowego, które

Sygn. akt KIO 2562/20

5

stanowi podstawę do ustalenia zadeklarowanego w formularzu ofertowym doświadczenia

zawodowego wskazanej osoby. Wykaz zawiera identyfikację konkretnych robót

budowlanych, ich inwestorów oraz okresu trwania usług. Według dokumentu:

Lp. Nazwa roboty budowlanej Podmiot na rzecz którego realizowano usługę

Okres w jakim pełniona była funkcja kierownika budowy (w miesiącach)

Data realizacji

1 Budynek usługowy przy ul. Morskiej w Siedlcach

K. R. 53 03.2016- nadal

2 Budynki inwentarskie szt. 3 w miejscowości Łuszki gm. Huszlew

R. Ł. 34 01.2017- 12.2019

3 Budynki inwentarskie szt. 2 w miejscowości Kolonia Mordy

A. C. 28 01.2018- 06.2020

4 Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej w budynku biurowym zlokalizowanym w Siedlcach przy ul. Piłsudskiego 38

Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie

4 08.2019- 12.2019

5 Budowa świetlicy wiejskiej w Głuchowie

Urząd Miasta i Gminy Mordy

27 04.2018- 08.2020

6 Budowa świetlicy wiejskiej w miejscowości Piury Wielkie

Urząd Miasta i Gminy Mordy

3 05.2020- nadal

Odwołujący wskazał, że suma miesięcy pełnienia funkcji kierownika budowy zawarta

w kolumnie 3 (okres w jakim pełniona była funkcja kierownika budowy w miesiącach) zawiera

zadeklarowane wartości, które sumują się do wartości podanej w Formularzu ofertowym,

wynoszących 149 miesięcy. Podniósł, że zaprezentowane w kolumnie „data realizacji"

okresy trwania czynności świadczenia usług kierownika budowy jednoznacznie wskazując,

że mamy do czynienia z okresami nakładającymi się robót kierowanych w tym samym

czasie, po drugie zaś z podaniem informacji nieodpowiadających prawdzie.

Zdaniem Odwołującego niemożliwe jest, aby od 2016 r. do sierpnia 2020 r. zdobyć

149 miesięcy doświadczenia zawodowego. Jest to fizycznie niemożliwe, skoro zliczając

miesiące od wykazanej daty pierwszej z wykazanych inwestycji, można doliczyć się

maksymalnie okresu 54 miesięcy. W ocenie Odwołującego doświadczenie zawodowe

stanowiące podstawę punktacji w ramach kryterium oceny ofert odnoszące się do czasu

pełnienia wskazanej funkcji przez kandydata na stanowisko kierownika budowy nie może

podlegać multiplikacji. Tego rodzaju zabiegi służą wyłącznie manipulacji w zakresie kryterium

oceny ofert, nawet bowiem fakt pełnienia funkcji za 2 robotach nakładających się nie

powoduje, że kierownik przykładowo w okresie 12 miesięcy nabywa 24 miesiące

doświadczenia zawodowego. Faktycznie dane zawarte w treści Załącznika nr 7a złożonego

Sygn. akt KIO 2562/20

6

wraz z ofertą potwierdzają, że doświadczenie zawodowe wskazanej osoby wynosi

maksymalnie 54 miesiące. W konsekwencji, uwzględniając wagę kryterium oceny ofert

Doświadczenie zawodowe kierownika budowy, wykonawca nie uzyskałby w ramach tego

kryterium oceny 10 pkt przyznanych przez Zamawiającego. Mając na uwadze marginalną

różnicę w cenach oferty Odwołującego i wykonawcy Multi Energy Service powyższa ma

bezpośredni wpływ na wynik postępowania.

Odwołujący stwierdził, że w odniesieniu sposobu obliczania doświadczenia

zawodowego także obowiązujące przepisy są jednoznaczne, gdyż zgodnie z art. 14 ust.

3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, w przypadku uprawnień do projektowania i kierowania

robotami budowlanymi bez ograniczeń, doświadczenie to wynosi odpowiednio 1 rok praktyki

przy sporządzaniu projektów i 1,5 roku praktyki na budowie.

Odwołujący podniósł, że gdyby kierować się koncepcją wykonawcy Multi Energy

Service, także uprawnienia zawodowe można byłoby uzyskać poprzez praktykę zawodową

np. 3 krotnie krótszą niż wymagana, ponieważ uzyskaną na równoległej budowie.

Odwołujący podkreślił, że SIWZ nie przewidywało i nie dopuszczało tego rodzaju

specyficznego sposobu obliczania czasookresu doświadczenia zawodowego personelu,

zatem w powyższym zakresie znajdują zastosowanie zasady ogólne obliczania terminów

przewidziane przez Kodeks cywilny. W konsekwencji także Zamawiający nie miał podstaw,

aby dokonywać punktacji oferty w przedmiotowym kryterium oceny w sposób niezgodny

z SIWZ. Dokonanie oceny w sposób wynikający z zasad oceny ofert w tym kryterium

zgodnych z SIWZ skutkowałoby nieuzyskaniem przez wykonawcę Mufti Energy Service

punktacji, jaką przyznał Zamawiający. Przyznanie przez Zamawiającego punktacji zgodnie

z faktycznym łącznym wykazanym w ofercie Multi Energy Service czasem doświadczenia

skutkowałby uzyskaniem przez niego w łącznej punktacji ofert 93,89 pkt. przy punktacji

Odwołującego w takim przypadku wynoszącej 99,94 pkt, zatem wpłynęłoby to na wynik

postępowania,

Ponadto Odwołujący podniósł, że według posiadanej przez niego wiedzy, mamy do

czynienia z podaniem przez wykonawcę informacji wprowadzających w błąd, które mogły

mieć wpływ na wynik postępowania bowiem dotyczą kryteriów oceny ofert. W szczególności

dotyczy to poz. 1 wykazu, gdzie podany jest wręcz nieprawdopodobny czas ciągłego

procesu kierowania budową przez wskazaną osobę od marca 2016 r. do dnia dzisiejszego

dla Budynku usługowego przy ul. Morskiej w Siedlcach (53 miesiące). W ocenie

Odwołującego informacje powyższe są nieprawdziwe, a wykonawca w ten sposób zamierzał

wyłącznie wyłudzić dodatkową i nienależną punktację w kryterium oceny ofert. Obiekt ten

jest faktycznie od dłuższego czasu użytkowany przez szereg podmiotów gospodarczych, co

Sygn. akt KIO 2562/20

7

potwierdzają dostępne informacje, a tymczasem zgodnie z oświadczeniem wykonawcy jest

cały czas w trakcie budowy.

W odniesieniu do poz. 5 Wykazu Odwołujący podniósł, że zgodnie z wykazem

budowa została rozpoczęta od kwietnia 2018 r., natomiast z dostępnych publicznie informacji

wynika, że wybór oferty najkorzystniejszej w postępowaniu nastąpił dopiero w grudniu 2019

r. Tym samym mamy do czynienia z kolejnym nieuprawnionym dodaniem przez wykonawcę

miesięcy doświadczenia zawodowego w sytuacji, gdy wskazana osoba nie mogła posiadać

doświadczenia w pełnieniu funkcji kierownika budowy, skoro nie było jeszcze ani wybranego

wykonawcy tego zamówienia ani tym bardziej budowy. Skoro faktycznie wybór wykonawcy

zamówienia nastąpił w grudniu 2019 r. (zgodnie z ogłoszeniem o udzieleniu zamówienia,

umowa zawarta w dniu 17.12.2019 r.), to wskazana osoba mogła uzyskać na tej budowie

najwyżej 8 miesięcy doświadczenia zawodowego, podczas gdy deklarowany okres to aż 27

miesięcy. W konsekwencji mamy do czynienia z nieuprawnionym „dodaniem” aż 19 miesięcy

doświadczenia zawodowego w celu uzyskania punktów w ramach kryteriów oceny ofert.

W zakresie dotyczącym pozycji nr 6 Wykazu Odwołujący podniósł, że dostępne

informacje publiczne dotyczące zamówień publicznych zlecanych przez Gminę Mordy nie

potwierdzają, aby w ogóle taka budowa świetlicy w miejscowości Piury Wielkie w Gminie

Mordy miała miejsce

W odniesieniu do poz. 4 Wykazu Odwołujący podniósł, że zgodnie z udostępnionymi

danymi wybór oferty wykonawcy robót nastąpił 8 sierpnia 2019 r., zaś wg umowy realizacja

zamówienia miała trwać do 29 listopada 2019 r., co oznacza nieuprawnione doliczenie co

najmniej 2 miesięcy doświadczenia zawodowego.

Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności wyboru

oferty najkorzystniejszej, odrzucenia oferty wykonawcy Multi Energy Service, ewentualnie

powtórzenia czynności oceny ofert przy dokonaniu oceny w kryterium Doświadczenie

kierownika budowy w sposób zgodny z SIWZ i ofertą wykonawcy, co spowoduje wybór oferty

Odwołującego jako najkorzystniejszej.

Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę

stanowiska stron, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:

Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone w art. 179 ust. 1 ustawy

Pzp przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu

zamówienia, a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować

poniesienie przez niego szkody polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.

Sygn. akt KIO 2562/20

8

Izba nie podzieliła stanowiska Zamawiającego o braku po stronie Odwołującego

legitymacji do wniesienia odwołania, w związku z tym, że cena oferty Odwołującego

przekracza kwotę, jaką Zamawiający może przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.

Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że unieważnienie postępowania z tego

powodu jest na obecnym etapie jedynie ewentualnością, która nie może pozbawiać

wykonawcy prawa do korzystania ze środków ochrony prawnej.

Izba dopuściła do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego

wykonawcę Multi Energy Service Sp. z o.o., który wykazał interes w rozstrzygnięciu sprawy

na korzyść Zamawiającego.

W związku z wycofaniem przez Odwołującego zarzutów związanych

z wprowadzeniem Zamawiającego błąd poprzez podanie informacji o zadaniach wskazanych

w poz. 4 i 6 wykazu, zarzuty w tym zakresie nie podlegały merytorycznemu rozpoznaniu.

Izba ustaliła następujący stan faktyczny:

W ramach warunku udziału w postępowaniu (pkt IV.1.1 SIWZ) Zamawiający wymagał

wykazania, że wykonawca dysponuje lub będzie dysponował minimum jedną osobą na

stanowisku kierownika budowy, która posiada minimum 12-miesięczne doświadczenie

zawodowe w pełnieniu funkcji kierownika budowy.

Zgodnie z punktem XIII.3 SIWZ jedynym z kryteriów oceny ofert o wadze 10 punktów

jest doświadczenie kierownika budowy. Punkty w ramach tego kryterium będą przyznane

w przypadku, gdy Wykonawca zaoferuje doświadczenie kierownika budowy dłuższe niż 24

miesiące (tj. powyżej wymaganego minimalnego doświadczenia kierownika budowy) wg

formuły (dla zakresu 12 miesiące < doświadczenie kierownika budowy < 120 miesięcy): G =

doświadczenie kierownika budowy - 12 miesięcy (wymagane minimalne doświadczenie) /

120 miesięcy (maksymalne doświadczenie) - 12 miesięcy (wymagany doświadczenie) x10

pkt.

Zamawiający podał, że: zaoferowanie doświadczenia kierownika budowy krótszego

niż 12 miesiące będzie skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2

ustawy Prawo zamówień publicznych, jako niezgodnej z treścią specyfikacji istotnych

warunków zamówienia. Ponadto doświadczenia kierownika budowy dłuższego niż 120

miesięcy skutkować będzie przyznaniem takiej liczby punktów, jak dla 120-miesięcznego

doświadczenia kierownika budowy, tj. 10 pkt.

W załączniku nr 2 do SIWZ Zamawiający określił wzór formularza oferty, w którym

należało określić doświadczenie kierownika budowy w miesiącach. Zamawiający zamieścił

we wzorze formularza zastrzeżenie, że: zaproponowanie doświadczenia kierownika budowy

krótszego niż 12 miesięcy spowoduje odrzucenie oferty na podstawie art. 89 ust. 1 p. 2

Sygn. akt KIO 2562/20

9

ustawy Prawo zamówień publicznych. Zaproponowanie doświadczenia kierownika budowy

dłuższego niż 72 miesiące będzie skutkowało przyznaniem punktów tak jak dla okresu 72-

miesięcznego. Doświadczenie kierownika budowy musi być zgodne z doświadczeniem

wskazanym przez wykonawcę w załączniku nr 7a.

W załączniku nr 7a do SIWZ (Wykaz osób skierowanych przez wykonawcę do

realizacji zamówienia publicznego) Zamawiający w odniesieniu do kierownika budowy

wymagał podania następujących informacji: imię i nazwisko, informacje na temat kwalifikacji

zawodowych, uprawnień, doświadczenia i wykształcenia, podstawa dysponowania, nazwa

roboty budowlanej, podmiot na rzecz którego realizowano usługę, okres w jakim pełniona

była funkcja kierownika budowy (w miesiącach), data realizacji.

W złożonych ofertach zadeklarowano następujące doświadczenie kierowników

budowy:

1) Oferta Inter-Profil Sp. z o.o.: 72 miesiące,

2) Oferta Odwołującego: 122 miesiące,

3) Oferta Przystępującego: 143 miesiące.

Przystępujący w załączniku nr 7a do SIWZ wskazał na stanowisko Kierownika

budowy A. P., przedstawiając następujące doświadczenie:

Lp. Nazwa roboty budowlanej

Podmiot na rzecz którego

realizowano usługę

Okres w jakim pełniona była funkcja kierownika budowy (w

miesiącach)

Data realizacji

1 Budynek usługowy przy ul. Morskiej w Siedlcach

K. R. 53 03.2016- nadal

2 Budynki inwentarskie szt. 3 w miejscowości Łuszki gm. Huszlew

R. Ł. 34 01.2017- 12.2019

3 Budynki inwentarskie szt. 2 w miejscowości Kolonia Mordy

A. C. 28 01.2018- 06.2020

4

Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej w budynku biurowym zlokalizowanym w Siedlcach przy ul. Piłsudskiego 38

Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie

4 08.2019- 12.2019

5 Budowa świetlicy wiejskiej w Głuchowie

Urząd Miasta i Gminy Mordy

27 04.2018- 08.2020

6 Budowa świetlicy wiejskiej w miejscowości Piury Wielkie

Urząd Miasta i Gminy Mordy

3 05.2020- nadal

Według sporządzonego przez Zamawiającego streszczenia oceny i porównania

złożonych ofert, oferty zostały ocenione w następujący sposób:

Sygn. akt KIO 2562/20

10

Oferta Liczba pkt w

kryterium: cena

Liczba pkt w kryterium: okres

gwarancji

Liczba pkt w kryterium: doświadczenie kierownika

budowy Razem

Inter-Profil Sp. z o.o.

41,53 % 20,00% 5,56% 67,08

%

Odwołujący 59,94 % 30,00% 10,00% 99,94

%

Przystępujący 60,00 % 30,00% 10,00% 100,00

%

Pismem z 25 września 2020 r. Zamawiający poinformował o wyborze oferty

Przystępującego jako najkorzystniejszej.

Zarzut dotyczący nieprawidłowej oceny oferty Przystępującego

Zarzut zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy Pzp Zamawiający wybiera ofertę najkorzystniejszą na

podstawie kryteriów oceny ofert określonych w specyfikacji istotnych warunków zamówienia.

Istotą przedmiotowego zarzutu jest interpretacja postanowień SIWZ opisujących

kryterium oceny ofert dotyczące doświadczenia kierownika budowy. Odwołujący twierdził, że

nakładające się na siebie okresy pełnienia funkcji kierownika budowy nie podlegają

sumowaniu, Zamawiający i Przystępujący prezentowali stanowisko przeciwne. W ocenie Izby

interpretacja przedstawiona przez Odwołującego jest prawidłowa.

Po pierwsze wskazać należy na konieczność wykładni postanowień opisujących

kryteria oceny ofert w sposób jak najbardziej odpowiadający ich literalnemu znaczeniu, tylko

taka wykładnia zapewni bowiem uczciwą konkurencję między wykonawcami i ich równe

traktowanie. Dopuszczenie odstępstw od takiego sposobu interpretacji kryteriów, w tym ich

rozszerzająca wykładnia na etapie oceny ofert, dopuszczająca punktację za spełnienie

określonych warunków niewyrażonych w SIWZ (nawet jeśli można by je uznać za

świadczące o lepszej jakości oferowanych świadczeń), stwarzałoby ryzyko dowolności

działań Zamawiającego, a dowolność ta mogłaby się przekładać na ranking ofert.

W rozpoznawanej sprawie Zamawiający postanowił przyznawać dodatkowe punkty

za doświadczenie kierownika budowy dłuższe niż minimum wymagane na potwierdzenie

spełniania warunku udziału w postępowaniu. Kluczowe jest tu słowo „dłuższe”, które

oznacza, że kryterium odwołuje się wyłącznie do czasu pełnienia funkcji kierownika budowy,

tj. do okresu, w jakim dana osoba nabywała doświadczenie w pełnieniu tej funkcji. Kryterium

to natomiast w żaden sposób nie odwołuje się do jakości czy stopnia złożoności zdobytej

Sygn. akt KIO 2562/20

11

praktyki, z punktu widzenia kryterium istotna jest długość okresu pełnienia funkcji, nie zaś

intensywność zdobywania w tym czasie doświadczenia.

Skoro kryterium oceny ofert odnosiło się tylko do długości okresu, w którym

zdobywane było doświadczenie kierownika budowy, to należy dojść do wniosku, że długość

okresu pełnienia funkcji przez osobą, która przykładowo przez 3 miesiące była kierownikiem

budowy w ramach dwóch inwestycji, nie wynosi 6 miesięcy, ale 3 miesiące. Można

niewątpliwie twierdzić, że osoba taka zdobyła w tym czasie doświadczenie większe, ale nie

sposób obronić tezy, że okres zdobywania tego doświadczenia jest dłuższy – a tylko taki

podlegał punktowaniu w świetle literalnej wykładni SIWZ.

Należy więc stwierdzić, że Zamawiający, przyznając ofercie Przystępującego punkty

za doświadczenie kierownika budowy obliczone w sposób polegający na zsumowaniu

miesięcy, w których funkcja kierownika budowy sprawowana była w ramach więcej niż

jednego zadania, odszedł od brzmienia SIWZ, rozszerzając podstawy przyznawania

punktów. Takie działanie stwarza ryzyko nieuzasadnionej dowolności po stronie

Zamawiającego, mogącej wpływać na ostateczny ranking ofert. Co więcej, nie można

wykluczyć, że gdyby Zamawiający wprost opisał w SIWZ taki sposób punktacji, jaki

zastosował na etapie oceny ofert, to wykonawcy inaczej ocenialiby swoje szanse na

uzyskanie zamówienia, co mogłoby wpłynąć nie tylko na decyzję o udziale w postępowaniu,

ale też na pozostałe warunki składanych ofert.

Izba podziela stanowisko Zamawiającego, że w świetle przepisów ustawy Pzp

dopuszczalne jest premiowanie większego doświadczania np. projektanta czy kierownika

budowy. Zamawiający mógł opisać kryterium w taki właśnie sposób, należałoby to nawet

uznać za celowe i zasadne. W rozpoznawanej sprawie jednak kryterium oceny ofert nie

odnosiło się do tego, czy osoba mająca pełnić funkcję kierownika budowy podsiada

doświadczenie lepsze, w znaczeniu bogatsze czy bardziej złożone, a odwoływało się jedynie

do długości takiego doświadczenia. Takie brzmienie kryterium sugeruje, że Zamawiający

uznał za miernik doświadczenia kierownika budowy to, jak długo zdobywał on

doświadczenie, nie zaś to, jakie to doświadczenie było. Jeżeli Zamawiający zamierzał

premiować również złożoność tego doświadczenia, to powinien to wprost wskazać w SIWZ,

chociażby dodając w opisie kryterium postanowienie wskazujące, że okresem pełnienia

funkcji kierownika budowy jest suma miesięcy z każdego z zadań realizowanych równolegle.

Nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja Zamawiającego, że o dopuszczalności

sumowania doświadczenia zdobywanego równolegle świadczy kształt załącznika nr 7a do

SIWZ, w którym należało wskazać dla poszczególnych robót daty określające długość ich

trwania. W tym zakresie wskazać należy, że wykaz w załączniku nr 7a do SIWZ, który służył

Sygn. akt KIO 2562/20

12

przedstawieniu informacji na temat doświadczenia kierownika budowy, nie może być

traktowany jako nadający opisowi kryterium inną treść, niż określona w punkcie XIII.3 SIWZ,

i pozwalający na punktowanie ofert w szerszym zakresie. Z kolei wskazany przez

Zamawiającego wzór formularza oferty wymagał podania doświadczenia kierownika budowy

w miesiącach, co jest spójne z punktem XIII.3 SIWZ i tylko potwierdza tezę, że podstawą

punktacji był wyłącznie czas, w jakim pełniona była funkcja kierownika budowy, bez względu

na złożoność doświadczenia zdobytego w tym okresie, w tym bez względu na to, czy

kierowanie budową w danym czasie odnosiło się do jednej czy do kilku inwestycji.

Podsumowując należy stwierdzić, że sposób oceny oferty Przystępującego nie

odpowiadał opisowi kryterium odnoszącego się do doświadczenia kierownika budowy.

Zamawiający naruszył więc przepis art. 91 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy Pzp. Ponieważ

naruszenie to może mieć istotnym wpływ na wynik postępowania, odwołanie – stosownie do

art. 192 ust. 2 ustawy Pzp – podlegało w tym zakresie uwzględnieniu, a Izba nakazała

Zamawiającemu ponowną ocenę oferty Przystępującego z uwzględnieniem samej długości

okresu pełnienia funkcji kierownika budowy, bez względu na to, w ramach ilu zadań funkcja

ta była pełniona w danym okresie.

Jednocześnie Izba nie podzieliła stanowiska Odwołującego, że podana w ofercie

Przystępującego liczba miesięcy określająca okres zdobywania doświadczenia przez

kierownika budowy, była wynikiem manipulacji ze strony Przystępującego. Taka intencja nie

została przez Odwołującego wykazana, a sposób obliczenia tego okresu mógł być wynikiem

jedynie nieprawidłowej interpretacji przez Przystępującego postanowień SIWZ.

Na koniec dostrzeżenia wymaga kwestia nieobjęta zakresem zarzutów, którą Izba

w związku z tym wskazuje jedynie na marginesie – tj. kwestia jakości redakcyjnej

postanowień SIWZ i wynikającej z nich sprzeczności w treści tego dokumentu. Po pierwsze

Zamawiający wymagał w ramach warunków udziału w postępowaniu minimalnego

doświadczenia kierownika budowy wynoszącego 12 miesięcy, a w opisie kryterium oceny

ofert wskazał, że punkty w ramach tego kryterium będą przyznane w przypadku, gdy

wykonawca zaoferuje doświadczenie kierownika budowy dłuższe niż 24 miesiące (tj.

powyżej wymaganego minimalnego doświadczenia kierownika budowy). Ponadto, co

istotniejsze – Zamawiający podał w punkcie XIII.3 SIWZ, że doświadczenie kierownika

budowy dłuższe niż 120 miesięcy skutkować będzie przyznaniem takiej liczby punktów, jak

dla 120-miesięcznego doświadczenia kierownika budowy, tj. 10 pkt, podczas gdy

analogiczne postanowienie zawarte w formularzu oferty określiło maksymalny okres

doświadczenia podlegający punktacji na 72 miesiące. O ile pierwsza ze wskazanych wyżej

rozbieżności mogłaby być potraktowana jako omyłka, o tyle druga z nich stanowi wyraźną

sprzeczność postanowień określających zasady przyznawania punktów.

Sygn. akt KIO 2562/20

13

Zarzut dotyczący przedstawienia informacji wprowadzających Zamawiającego w błąd

Zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy Pzp z postępowania o udzielenie zamówienia

wyklucza się wykonawcę, który w wyniku lekkomyślności lub niedbalstwa przedstawił

informacje wprowadzające w błąd zamawiającego, mogące mieć istotny wpływ na decyzje

podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia.

Izba stwierdziła, że sformułowane w odwołaniu okoliczności faktyczne będące

podstawą zarzutów, nie zostały przez Odwołującego – na którym spoczywał ciężar dowodu –

w żadnej mierze wykazane.

W odniesieniu do zadania wskazanego w poz. 1 złożonego przez Przystępującego

wykazu osób skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego,

Odwołujący podniósł w odwołaniu, że podany tam okres pełnienia funkcji jest

nieprawdopodobny, obiekt jest od dłuższego czasu użytkowany, a Przystępujący zamierzał

wyłącznie wyłudzić dodatkową i nienależną punktację w kryterium oceny ofert.

W zakresie zadania wskazanego w poz. 5 wykazu Odwołujący podniósł w odwołaniu,

że nieprawdą jest, iż budowa została rozpoczęta w kwietniu 2018 r., gdyż z dostępnych

publicznie informacji wynika, że wybór oferty najkorzystniejszej w postępowaniu nastąpił

dopiero w grudniu 2019 r.

Okoliczności podniesione w ramach zarzutu odwołania nie zostały przez

Odwołującego potwierdzone dowodami. Zamawiający natomiast przedstawił oświadczenie

inwestora dotyczące robót budowlanych z poz. 1 wykazu oraz zaświadczenie z Zakładu

Gospodarki Komunalnej w Mordach dotyczące okresu pełnienia funkcji kierownika budowy

przez panią A. P. w ramach robót z poz. 5 wykazu.

Z kolei Odwołujący w piśmie procesowym oraz na rozprawie dokonał zmiany

okoliczności faktycznych stanowiących podstawę zarzutu przedstawienia informacji

wprowadzających Zamawiającego w błąd.

W odniesieniu do zadania z poz. 1 wykazu Odwołujący wskazał w piśmie

procesowym z 3 listopada 2020 r. (i podtrzymał te twierdzenia podczas rozprawy), że

pozyskane w trybie dostępu do informacji publicznej informacje wskazują, że faktycznie to

doświadczenie jest nabywane w ramach samowoli budowlanej. Na potwierdzenie

powyższego Odwołujący złożył pismo z Urzędu Miasta Siedlce.

Natomiast w odniesieniu do zadania z poz. 5 wykazu Odwołujący wskazał w piśmie

procesowym z 3 listopada 2020 r. (i podtrzymał te twierdzenia podczas rozprawy), że prace

w ramach tej inwestycji były prowadzone w dwóch etapach (stan surowy od 12.03.2018 r. do

Sygn. akt KIO 2562/20

14

8.10.2018 r., prace wykończeniowe od 17.12.2019 r. do 19.08.2020 r.), a pomiędzy tymi

etapami wystąpiła 10-miesięczna przerwa, która nie mogła być wliczona do doświadczenia

kierownika budowy. Na potwierdzenie powyższego Odwołujący przedstawił pismo z Urzędu

Miasta i Gminy Mordy, w którym poinformowano, że:

Budowa świetlicy wiejskiej w miejscowości Głuchów w stanie surowym otwartym (roboty

rozbiórkowe, ławy, ściany, podkłady pod posadzki, stropy, konstrukcja i pokrycie dachu)

realizowana była przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Mordach w terminie od 12.03.201

Br. (data podpisania zamówienia) do dnia 08.10.2018 r. Kierownikiem budowy zatrudnionym

przez Zakład Gospodarki Komunalnej w Mordach była Pani A. P. .

Budowa świetlicy wiejskiej w miejscowości Głuchów (stolarka, tynki z malowaniem, posadzki,

elewacja, instalacje wodnokanalizacyjne, elektryczne i teletechniczne) realizowana była

przez Zakład Remontowo Budowlany W. A. w terminie od 17.12.2019 r, (data podpisania

umowy) do dnia 19.08.2020 r. (data protokołu odbioru). Kierownikiem budowy zatrudnionym

przez tą firmę była Pani A. P. .

Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że Odwołujący nie tylko przedstawił

na rozprawie dowody na potwierdzenie swoich twierdzeń (przedstawienie dowodów

dopuszczalne jest do czasu zamknięcia rozprawy), ale też dokonał modyfikacji zarzutów

w zakresie ich podstawy faktycznej.

Teza o samowoli budowlanej dotyczącej budynku wskazanego w poz. 1 wykazu

pojawiła się dopiero w piśmie procesowym Odwołującego, strona przeciwna nie miała zatem

możliwości przygotować się do tak sformułowanego zarzutu i przedstawić ewentualnych

dowodów przeciwnych.

W zakresie poz. 5 wykazu Odwołujący złożył dowód, który wręcz zaprzecza tezie

podniesionej w odwołaniu, według której roboty rozpoczęły się nie wcześniej niż w grudniu

2019 r., bo dopiero wtedy dokonano wyboru oferty najkorzystniejszej na wykonanie tego

zadania. Złożony na rozprawie dowodów potwierdza natomiast, że inwestycja nie była

realizowana od grudnia 2019 r., gdyż pierwszy etap rozpoczął się w już marcu 2018 r. Zarzut

oparty na twierdzeniu, że Przystępujący niezasadnie zaliczył do doświadczenia kierownika

budowy okres przerwy między etapem 1 i 2 inwestycji, zasadniczo różni się od zarzutu

opartego na tym, że inwestycja rozpoczęła się znacznie później niż to wskazano w wykazie.

W odniesieniu do obu kwestionowanych pozycji wykazu należy więc stwierdzić, że

Odwołujący dokonał modyfikacji zarzutów po upływie terminu na wniesienie odwołania.

Podkreślenia wymaga, że zakres rozstrzygnięcia Izby, zgodnie z art. 192 ust. 7 ustawy Pzp,

wyznacza treść odwołania – kwestionowana w nim czynność, oraz przede wszystkim

podniesione zarzuty. Zgodnie z treścią tego przepisu, Izba nie może orzekać co do zarzutów,

Sygn. akt KIO 2562/20

15

które nie były zawarte w odwołaniu. Zatem zarzuty muszą być skonkretyzowane w terminie

na wniesienie odwołania. Zakres zarzutu wyznacza nie tylko określenie w odwołaniu

czynności lub zaniechania Zamawiającego i wskazanie kwalifikacji prawnej, ale też treść

okoliczności faktyczne, w których Odwołujący upatruje niezgodności z przepisami ustawy.

Zgodnie z treścią art. 180 ust. 3 ustawy (analogicznie stanowi § 4 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów w sprawie regulaminu postępowania przy rozpatrywaniu odwołań),

odwołanie powinno wskazywać czynność lub zaniechanie czynności zamawiającego, której

zarzuca się niezgodność z przepisami ustawy, zawierać zwięzłe przedstawienie zarzutów,

określać żądanie oraz wskazywać okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające wniesienie

odwołania. Powyższe oznacza, że odwołanie powinno konkretyzować postawiony zarzut,

zawierać wskazanie okoliczności faktycznych, które uzasadniają stawianie Zamawiającemu

wyartykułowanych w odwołaniu zastrzeżeń. Jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego

w Gliwicach z 29 czerwca 2009 r. sygn. akt. X Ga 110/09, granice rozpoznania sprawy przez

zarówno KIO, jak i Sąd, są ściśle określone przez zarzuty odwołania, oparte na konkretnej

i precyzyjnej podstawie faktycznej.

Reasumując, odwołanie powinno konkretyzować zarzuty, nakierowane na

uwzględnienie odpowiadających im żądań, wskazywać okoliczności faktyczne i prawne,

które pozwalają na dokonanie oceny zasadności tych zarzutów. Powinno wyrażać

zastrzeżenia wobec dokonanych przez Zamawiającego czynności lub zaniechań, co

oznacza, że po pierwsze niewystarczające jest ogólne twierdzenie o wystąpieniu

określonego rodzaju nieprawidłowości, ale konieczne jest określenie ich zakresu

faktycznego, po drugie – ten zakres faktyczny nie może ulegać zmianie w toku postępowania

odwoławczego.

W związku z powyższym Izba uznała zarzuty dotyczące zaniechania wykluczenia

Przystępującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 17 ustawy Pzp za

niezasadne.

W odniesieniu do kosztów postępowania wskazać należy, ze zgodnie z art. 192 ust. 9

ustawy Pzp, w wyroku oraz w postanowieniu kończącym postępowanie odwoławcze Izba

rozstrzyga o kosztach postępowania odwoławczego. Z kolei w świetle art. 192 ust. 10 ustawy

Pzp, strony ponoszą koszty postępowania odwoławczego stosownie do jego wyniku,

z zastrzeżeniem art. 186 ust. 6.

Jak wynika z postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach z 20 lipca 2016 r. sygn.

akt X Ga 280/16 – w przypadku rozstrzygnięcia, w którym część odwołania wniesionego do

Krajowej Izby Odwoławczej zostaje oddalona, zaś część uwzględniona zasada

Sygn. akt KIO 2562/20

16

odpowiedzialności za wynik postępowania odwoławczego oznacza obowiązek stosunkowego

rozdzielenia kosztów postępowania odwoławczego w takiej części, w jakiej odwołanie

odniosło skutek. Identyczny pogląd wyrażono w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie

z 22 stycznia 2016 r. sygn. akt XXIII Ga 1992/15, w postanowieniu Sądu Okręgowego we

Wrocławiu z dnia 3 października 2013 r. sygn. akt X Ga 286/13, wyroku Sądu Okręgowego

w Warszawie z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt XXIII Ga 880/16, wyroku Sądu

Okręgowego we Wrocławiu z 17 listopada 2016 r. sygn. akt X Ga 653/16, postanowieniu

Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt XXIII Ga 1886/17,

postanowieniu Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r. sygn. akt XXIII Ga

830/18 i postanowieniu Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 października 2018 r.

sygn. akt XXIII Ga 1123/18. W tym ostatnim postanowieniu Sąd Okręgowy wskazał, co

następuje: Nie budziło zatem wątpliwości, że odwołanie zostało uwzględnione jak i oddalone

w równych (co do ilości zarzutów) częściach, w tym uwzględnione co do obu zarzutów

uwzględnionych przez Zamawiającego, co do której to czynności został wniesiony sprzeciw.

Odwołujący (…) i wnoszący sprzeciw przystępujący Wykonawca TPF Sp. z o. o. wygrali

zatem i jednocześnie przegrali w połowie. Sąd Okręgowy przychylił się do zarzutu skargi na

wyrok KIO i głównej tezy jej uzasadnienia, zgodnie z którą wynik sprawy winien być badany

w odniesieniu do ilości uwzględnionych i oddalonych zarzutów. Na przyjęcie takiego

stanowiska, w ocenie Sądu Okręgowego, pozwala przepis 5 ust. 4 rozporządzenia Prezesa

Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od

odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania,

zgodnie z brzmieniem którego w przypadkach nieuregulowanych w 5 ust. 1-3 Izba powinna

orzec o kosztach postępowania uwzględniając, że strony ponoszą koszty postępowania

odwoławczego stosownie do jego wyniku. Jednocześnie zauważyć należało, że żaden

przepis nie reguluje wprost sytuacji, w której odwołanie odwołującego lub wnoszącego

sprzeciw zostało uwzględnione dokładnie w połowie. Przepisy § 5 ust. 2 jak i ust. 3

rozporządzenia dotyczą bowiem uwzględnienia lub oddalenia odwołania w całości, a zatem

nie mogły stanowić oparcia dla rozstrzygnięcia o kosztach niniejszego postępowania. W tym

stanie rzeczy koszty postępowania należało rozliczyć proporcjonalnie do wyniku

postępowania wywołanego odwołaniem wniesionym przez Odwołującego (…). Takie

rozwiązanie jest zgodne z art. 192 ust. 10 pzp ustanawiającym zasadę orzekania stosownie

do wyniku postępowania odwoławczego.

W niniejszej sprawie Izba – co wynika z sentencji orzeczenia - częściowo uwzględniła

i częściowo oddaliła odwołanie. W ocenie Izby odwołanie okazało się zasadne w ½ z uwagi

na liczbę i wagę zarzutów uznanych za zasadne i za niezasadne. Kosztami postępowania po

obciążono zatem Zamawiającego w części ½ i Odwołującego w części ½. Na koszty

Sygn. akt KIO 2562/20

17

postępowania odwoławczego składał się wpis uiszczony przez Odwołującego w wysokości

10.000 zł, koszty poniesione przez Odwołującego z tytułu zastępstwa przed Izbą w kwocie

3.600 zł oraz koszty poniesione z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika Zamawiającego

w kwocie 3.600 zł (łącznie 17.200,00 zł).

Odwołujący poniósł dotychczas koszty postępowania odwoławczego w wysokości

13.600,00 zł tytułem wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika (10.000 +

3.600), tymczasem odpowiadał za nie jedynie do wysokości 8.600,00 zł (17.200,00 zł x50%).

Wobec powyższego Izba zasądziła od Zamawiającego na rzecz Odwołującego kwotę

5.000,00 zł (13.600,00 – 8.600,00), stanowiącą różnicę pomiędzy kosztami poniesionymi

dotychczas przez Odwołującego a kosztami postępowania, za jakie odpowiadał w świetle

jego wyniku.

Przewodniczący: …………………

Podobne

UZP/ZO/0-3212/05

Sygn. akt UZP/ZO/0-3212/05 WYROK Zespołu Arbitrów z dnia 7 listopada 2005 r. Zespół Arbitrów w składzie: Przewodniczący Zespołu Arbitrów Katarzyna Teresa Setkowicz Arbitrzy: Ryszard Leszek Dąbrowski Grażyna Opalińska Protokolant Rafał Oksiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu...

UZP/ZO/0-520/06

Sygn. akt UZP/ZO/0-520/06 WYROK Zespołu Arbitrów z dnia 27 lutego 2006 r. Zespół Arbitrów w składzie: Przewodniczący Zespołu Arbitrów Agata Janina Mikołajczyk Arbitrzy: Krzysztof Błachut Leszek Jan Klepacki Protokolant Magdalena Pazura po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27.02.2006 r. w...

KIO 855/13

Sygn. akt KIO 855/13   1 WYROK z dnia 25 kwietnia 2013 r.   Krajowa Izba Odwoławcza – w składzie: Przewodniczący: Piotr Kozłowski   Protokolant: Paweł Nowosielski   po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby...

KIO 1713/12

  1   Sygn. akt: KIO 1713/12     WYROK z dnia 27 sierpnia 2012 r.     Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:     Przewodniczący: Ewa Rzońca   Protokolant: Paulina Nowicka     po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa...

KIO 1529/16

1 Sygn. akt: KIO 1529/16 WYROK z dnia 30 sierpnia 2016 r. Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie: Przewodniczący: Ewa Kisiel Protokolant: Krzysztof Wasilewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 r. w Warszawie odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby...
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Zamknij